Mastercard Lighthouse Türkiye x EBRD Star Venture Girişim Hızlandırma Programı 6 girişimle başladı

Türkiye’nin finansal hizmetler ekosistemini desteklemek amacıyla gerçekleştirilen Mastercard Lighthouse Türkiye x EBRD Star Venture Girişim Hızlandırma Programı için açılış etkinliği düzenlendi. “Lighthouse Türkiye Welcome Day” etkinliği, programa seçilen Finsmart AI, F-Ray Finansal Teknolojiler, Freya, Hardal, Novus ve Rudiq ile Mastercard iş ortaklarını, sektör paydaşlarını ve program partnerlerini bir araya getirdi. Mastercard Türkiye ve Azerbaycan Genel Müdürü Onur Faydacı’nın açılış konuşmasıyla başlayan etkinlik boyunca, Mastercard uzmanları ve girişimler arasında fikir ve deneyim alışverişi yapıldı; Mastercard’ın finansal hizmetler ekosistemine sağladığı katkılar ve Türkiye’deki girişimlerin dünyaya açılma potansiyeli değerlendirildi.

Yapay zeka teknolojilerini iş modellerine entegre eden girişimler öne çıktı

Mastercard Türkiye ve Azerbaycan Genel Müdürü Onur Faydacı, “Girişimciler bugün sadece yeni fikirler üretmiyor; yapay zeka ve veri odaklı çözümleriyle iş süreçlerini yeniden tanımlayarak ekonomilerin dönüşümüne doğrudan katkı sağlıyor. Bu nedenle Lighthouse Türkiye programımıza bu yıl AI odaklı girişimlerden gelen yoğun ve nitelikli başvurular bizim için son derece kıymetli. Türkiye’de finansal hizmetler ekosistemine katkı sağlamak amacıyla hayata geçirdiğimiz Lighthouse Türkiye programı ile ölçeklenebilir, global rekabete hazır ve teknolojiyi merkeze alan girişimlerin yanında duruyoruz. Bu özel programla Mastercard’ın küresel ağını, teknoloji birikimini ve iş ortaklarını girişimlerle buluşturuyor; yenilikçi çözümlerin hayata geçmesini hızlandırıyoruz. Ülkemizin dijital ekonomiyi geliştirme yolculuğunu, veri ve AI temelli güçlü bir inovasyon ekosistemiyle desteklemeye devam edeceğiz” dedi.

Mastercard Danışmanlık Hizmetleri EEMEA Bölgesi Kıdemli Başkan Yardımcısı Muin Öztop ise “Finansal hizmetler ekosistemimizin küresel rekabet gücünü artırma hedefiyle ülkemize getirdiğimiz Lighthouse Türkiye programı, ikinci döneminde de yoğun ilgi gördü. Güçlü ve ölçeklenebilir iş modelleri, değişen pazar dinamiklerine kısa sürede uyum sağlayabilen yapıları, alanında uzman ekipleri ve özellikle yapay zekâ odaklı yenilikçi çözümleriyle fark yaratan girişimler yeni dönemde aramıza katıldı. Bu yaklaşım, Mastercard’ın teknolojiyi iş ortaklarıyla birlikte küresel ölçekte rekabet avantajına dönüştürme vizyonuyla bire bir örtüşüyor. Bu çözümlerin finansal hizmetler ekosisteminde hız, güvenlik ve kişiselleştirilmiş deneyimler sunarak sektörün dönüşümüne yön vereceğine inanıyoruz. Programa kabul edilen girişimcilerimizi kutluyor, önümüzdeki dönem için heyecanlarını paylaşıyoruz” diye konuştu.

Programın açılış etkinliğine katılan T.C. Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkan Yardımcısı Furkan Karayaka ise konuşmasında Türkiye’nin girişimcilik ekosistemi ile ilgili açıklamalarda bulundu; “Ülkemizin girişimcilik ekosistemini büyütmeyi, fintek başta olmak üzere yenilikçi finans alanlarında küresel rekabetçiliği artırmayı ve girişimlerimizin uluslararası pazarlara erişimini hızlandırmayı stratejik bir öncelik olarak görüyoruz. Türkiye’nin girişimcilik ekosistemi son on yılda büyük bir ivme yakalayarak bölgesel bir merkez olma yolunda güçlü bir konuma ulaştı. 2010–2019 arasında Türk girişimlerine toplam 660 milyon dolar yatırım yapılmışken, 2020’den sonra bu rakam 5,5 milyar dolara ulaştı. Yıllık ortalama 1 milyar dolar seviyesindeki bu yatırımlar, Türkiye’nin girişimcilik ortamının olgunlaşarak küresel yatırımcıların radarına girdiğini gösteriyor. Bu programı da girişimcilerimiz için yalnızca bir hızlandırma süreci değil, aynı zamanda Türkiye’de inovasyonun ölçeklenmesi için kurulan güçlü bir adım olarak görüyoruz.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Vodafone Grubu’nun Çevre Performansına CDP’den Bir Kez Daha Tam Not

Vodafone Grubu, iklim değişikliğiyle mücadelede sergilediği yüksek performans ve kurumsal şeffaflık sayesinde, kâr amacı gütmeyen global çevre kuruluşu Karbon Saydamlık Projesi‘nin (CDP) her yıl en başarılı şirketleri sıraladığı A listesinde bu yıl da yer aldı. CDP’nin 2025 yılı iklim değişikliği anketi aracılığıyla açıkladığı verilere göre, Vodafone emisyonları ve iklim değişikliği risklerini azaltan ve düşük karbon ekonomisine geçişe katkı sunan uygulamalarıyla bu başarıyı kazandı. Vodafone, satın aldığı ve küresel operasyonlarında kullandığı şebeke elektriği kullanımının %100’ünü yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektrikle karşılamak üzere belirlediği 2025 hedefine ulaşarak çevresel sürdürülebilirlik programında önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Vodafone 2021 yılının Nisan ayından bu yana Türkiye operasyonlarında %100 yenilenebilir elektrik kullanıyordu.

Vodafone Grubu’nun CDP A listesinde yer almasını değerlendiren Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Hasan Süel, şunları söyledi:

“Vodafone’un bir kez daha CDP A listesine dahil edilmesi, Grubumuzun hedeflerine ulaşmak için doğru adımları attığımızı ve İklim Geçiş Planımız aracılığıyla kaydettiğimiz ilerlemeyi şeffaf bir şekilde raporladığımızı gösteriyor. Her yıl artan şebeke trafiğini göz önünde bulundurduğumuzda, iklim değişikliğiyle mücadele konusunda uygulamaya devam ettiğimiz stratejimiz, net sıfır emisyon taahhüdümüzü yerine getirebilmemiz açısından kritik öneme sahip. 2025 mali yılı, global operasyonlarımızda satın aldığımız ve kullandığımız şebeke elektriğinin %100’ünü yenilenebilir kaynaklardan sağlanan elektrikle karşıladığımız ilk yıl oldu. Bu, Vodafone Grubu adına büyük bir başarı ve faaliyet gösterdiğimiz her pazardaki ekiplerin özverisi sayesinde gerçekleşti. Türkiye’de de 2021’den bu yana şebeke ve ofislerimizde tükettiğimiz elektriğin tamamını yenilenebilir enerji kaynaklarından temin ederek Kapsam 2 emisyonlarımızı sıfırladık. Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlarımızı baz yılımız olan 2020’ye göre %94 oranında azalttık. Faaliyetlerimiz sonucu şebekemizde oluşan elektronik atıkların %100’ünü geri kazanım, geri dönüşüm veya yeniden kullanım yoluyla değerlendiriyoruz.”

Dünyadaki tek bağımsız çevre ve doğa raporlama sistemi

Londra merkezli uluslararası bir kuruluş olan CDP, şirketlerin, sermaye piyasalarının, şehirlerin, eyaletlerin ve bölgesel yönetimlerin çevresel etkilerini yönetebilmelerini sağlamak için dünyadaki tek bağımsız çevre ve doğa raporlama sistemini sunuyor. CDP, şirketleri değerlendirirken detaylı ve bağımsız bir metodolojiden yararlanıyor. A’dan D’ye kadar yapılan puanlamada, şirket açıklamasının kapsamı, şirketin farkındalık düzeyi ve çevresel riskleri yönetme becerisinin yanı sıra hırslı ve anlamlı hedefler koymak gibi çevresel liderlikle çağrıştırılabilecek en iyi uygulamalara imza atmış olması da dikkate alınıyor. Açıklama yapmayan ya da yetersiz bilgi sunan şirketlere F veriliyor. CDP’nin her yıl kamuoyuyla paylaştığı açıklama ve puanlamalar, iş dünyasının çevre konusundaki şeffaflığını yansıtan altın standart olarak kabul ediliyor. CDP puanları, yatırım ve satınalma kararlarının verilmesinde önemli rol oynuyor. CDP’nin 2025 yılı için hazırladığı ‘A Listesi’nin 8 Ocak 2026 tarihinde yayınlanması bekleniyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi, 2024

Türkiye’de 2024 yılı fiyat düzeyi endeksi en yüksek bölge TR10 (İstanbul) oldu

Bölgesel Satınalma Gücü Paritesi (BSGP) 2024 çalışması; Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde Türk Lirası’nın satın alma gücündeki farklılıkların belirlenmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, ayrıntılı olarak tanımlanmış ortak bir mal ve hizmet sepeti kullanılarak bölgesel fiyat düzeyi endeksleri elde edilmiştir.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzey  detayında üretilen endeksler ile farklı bölgelerdeki fiyat düzeylerinin karşılaştırılmasına imkan sağlanmıştır. Bir bölgenin fiyat düzeyi endeksi, 100’den büyük ise bu bölge Türkiye ortalamasına göre “pahalı”, 100’den küçük ise bu bölge Türkiye ortalamasına göre “ucuz” olarak ifade edilmektedir.

Türkiye’nin 2024 yılı sonuçlarına göre fiyat düzeyi endeksi en yüksek bölgesi 112,6 ile TR10 (İstanbul), en düşük bölgesi ise 91,5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu. Bu endeks değerleri, TR10 (İstanbul)’un Türkiye ortalamasına göre %12,6 pahalı, TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt)’ün ise %8,5 daha ucuz olduğunu göstermiştir.

Genel tüketim harcamaları için bölgesel fiyat düzeyi endeksleri, 2024
[Türkiye=100]

Gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda en pahalı bölge TR22 (Balıkesir, Çanakkale) oldu

Gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 106,0 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale)’de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 95,1 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu.

Harcama grupları için bölgesel fiyat düzeyi endeksleri, 2024
 [Türkiye=100]

Giyim ve ayakkabı ana harcama grubunda en pahalı bölge TR22 (Balıkesir, Çanakkale) oldu

Giyim ve ayakkabı ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 108,4 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale)’de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 87,1 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Konut ana harcama grubunda en pahalı bölge TR10 (İstanbul) oldu

Konut ana grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 147,3 ile TR10 (İstanbul)’da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 73,8 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Ulaştırma ana harcama grubunda en pahalı bölge TR10 (İstanbul) oldu

Ulaştırma ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 103,8 ile TR10 (İstanbul)’da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 95,2 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu.

Lokanta ve oteller ana harcama grubunda en pahalı bölge TR31 (İzmir) oldu

Lokanta ve oteller ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 113,8 ile TR31 (İzmir)’de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 88,5 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Diğer ana harcama gruplarında fiyat düzeyi endeksleri bölgelere göre değişiklik gösterdi

Alkollü içecekler ve tütün ana harcama grubu fiyat düzeyi endeksleri bölgeler arasında küçük farklılıklar göstermiştir. Endeks 100,1 ile 99,6 arasında değerler almıştır.

Ev eşyası ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 105,1 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop)’de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 94,1 ile TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) oldu.

Sağlık ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 136,8 ile TR10 (İstanbul)’da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 73,6 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu.

Haberleşme ana harcama grubunda yer alan telefon görüşme ve internet abonelik ücreti gibi madde çeşidi fiyatlarının bütün bölgelerde aynı olması nedeniyle bölgeler arasında önemli bir fiyat farklılığı oluşmamaktadır. Fiyat düzeyi endeksi en yüksek bölge 102,3 ile TR31 (İzmir) olurken en düşük bölge 97,4 ile TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) olmuştur.

Eğlence ve kültür ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 105,0 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova)’de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 93,4 ile TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye)  oldu.

Eğitim ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 138,8 ile TR10 (İstanbul)’da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 58,6 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Çeşitli mal ve hizmetler ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 109,0 ile TR10 (İstanbul)’da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 92,3 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Girişim Özelliklerine Göre Uluslararası Hizmet Ticareti İstatistikleri, 2023

Hizmet ihracatının %62,3’ünü, hizmet ithalatının %54,5’ini büyük ölçekli girişimler yaptı

Hizmet ihracatının %8,7’sini yapan 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, toplam hizmet ihracatı yapan girişimlerin %73,1’ini oluşturdu. Çalışan sayısı 10-49 kişi olan küçük ölçekli girişimlerin hizmet ihracatındaki payı %12,4 iken 50-249 kişi olan orta ölçekli girişimlerin ihracattaki payı %16,0 oldu. Hizmet ihracatı yapan girişimlerin %2,0’ını oluşturan 250 ve daha fazla kişinin çalıştığı büyük ölçekli girişimler, hizmet ihracatının %62,3’ünü yaptı.

Hizmet ithalatı yapan girişimlerin %52,2’sini oluşturan 1-9 çalışanı olan mikro ölçekli girişimler, hizmet ithalatının %7,7’sini yaptı. Çalışan sayısı 10-49 kişi olan küçük ölçekli girişimlerin hizmet ithalatındaki payı %8,2 olurken 50-249 kişi olan orta ölçekli girişimlerin payı %17,8 oldu. Hizmet ithalatının %54,5’ini, hizmet ithalatı yapan girişimlerin %5,1’ini oluşturan 250 ve daha fazla kişinin çalıştığı büyük ölçekli girişimler gerçekleştirdi.

Girişimlerin hizmet ihracatındaki payı, 2023                             Girişimlerin hizmet ithalatındaki payı, 2023

Hizmet ihracatının %67,5’ini ulaştırma ve depolama faaliyetindeki girişimler gerçekleştirdi

Toplamda 55 milyar 465 milyon dolar olan hizmet ihracatının 37 milyar 431 milyon dolarını ulaştırma ve depolama faaliyetindeki girişimler gerçekleştirirken, bilgi ve iletişim faaliyetindeki girişimlerin hizmet ihracatı 4 milyar 547 milyon dolar oldu. Hizmet ihracatında 3 milyar 883 milyon dolar imalat sanayiindeki girişimler tarafından yapılırken ana faaliyeti finans ve sigorta olan girişimlerin hizmet ihracatı 3 milyar 421 milyon dolar oldu.

Hizmet ticaretinde 41 milyar 953 milyon dolarlık ithalatın 10 milyar 644 milyon doları imalat sanayinde faaliyet gösteren girişimler tarafından yapıldı. Hizmet ithalatındaki 8 milyar 424 milyon dolar, ana faaliyeti toptan ve perakende ticaret olan girişimlere ait iken 3 milyar 280 milyon dolarlık hizmet ithalatı finans ve sigorta faaliyetinde bulunan girişimlerin oldu. Bilgi ve iletişim faaliyetindeki girişimler ise 2 milyar 291 milyon dolar hizmet ithalatı yaptı.

Girişimlerin ekonomik faaliyetine göre uluslararası hizmet ticareti, 2023

Hizmet ihracatının %17,1’ini, ithalatının ise %31,6’sını yabancı kontrollü girişimler yaptı

Hizmet ticaretinde en yüksek paya sahip olan taşımacılık hizmetlerinde yapılan ihracatın %90,2’si, ithalatın ise %78,1’i Türkiye kontrolündeki girişimler tarafından gerçekleştirildi. Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ihracatında Türkiye kontrollü girişimlerin payı %49,1 iken yabancı kontrollü girişimlerin payı %50,9 oldu. Sigorta ve emeklilik hizmetleri ihracatının %33,4’ü ve ithalatının %33,6’sı yabancı kontrollü girişimler tarafından yapıldı. Finansal hizmetlerde ihracatın %71,7’sini, ithalatın ise %78,7’sini Türkiye kontrollü girişimler gerçekleştirdi.

Girişimlerin kontrol durumuna ve hizmet türüne göre uluslararası hizmet ticareti, 2023

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Turizm Uydu Hesabı, 2024

Turizm uydu hesabı, ulusal hesaplarla uyumlu olacak şekilde turizmin ekonomik etkilerini arz ve talep yaklaşımı ile ölçmeyi amaçlayan, uluslararası düzeyde detaylı ve analitik bilgi sağlayan bütünleşik bir yöntemdir.

Ulusal hesaplar sisteminde gerçekleştirilen revizyon, Turizm Uydu Hesabı çalışmalarının ilgili tablolarına yansıtılmıştır.

Turizm ürünlerinin tüketiminin yurt içi arz içindeki büyüklüğü 2024 yılında %3,8 oldu
 

Ülkemizdeki turizm amaçlı toplam tüketim değeri 2024 yılında 3 trilyon 822 milyar 406 milyon 973 bin TL olarak gerçekleşti. Turizm amaçlı toplam tüketim değerinin toplam yurt içi arz içerisindeki payı %3,8 oldu.

Turizm uydu hesabı ekonomik göstergeler, 2019-2024

Doğrudan turizmin gayrisafi katma değer içindeki payı 2024 yılında %5,1 oldu
 

Ülkemizde doğrudan turizm amaçlı gayrisafi katma değer 2024 yılında 2 trilyon 21 milyar 129 milyon 805 bin TL olarak gerçekleşti. Doğrudan turizm amaçlı gayrisafi katma değerin toplam gayrisafi katma değer içerisindeki payı %5,1 oldu.

Konaklama hizmetlerinin 2024 yılında %98,5’i turizm amaçlı yapıldı

Seyahat acenteleri ve diğer rezervasyon hizmetlerinin tamamı turizm amaçlı yapıldı. Konaklama hizmetlerinin %98,5’i, yolcu taşımacılığı hizmetlerinin %75’i, kültürel hizmetlerin %45,8’i turizm amaçlı gerçekleştirildi.

Turizm faaliyetleri ile ilgili olan ürünler için turizm oranları, 2019-2024

Turizm sektörlerinde doğrudan turizm istihdamı 2024 yılında %9,8 arttı

Turizm sektörlerinde doğrudan turizm amaçlı istihdam edilen kişi sayısı 2024 yılında bir önceki yıla göre %9,8 artarak 1 milyon 194 bin kişi oldu. Turizm sektöründeki istihdamın toplam istihdam içindeki payı %3,7 oldu.

Doğrudan turizm amaçlı istihdam edilen kişi sayısı ve turizmin toplam istihdam içindeki payı, 2019- 2024

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı